Euskaltzaindiaren Hiztegia

forma=estu 3 sarreratan aurkitu da.

estu

1 adj. Meharra. Kale estua. Bide estua. Ohe gogor estua. Jakintzaren muga estu-gogorrak zituen maite.

2 adj. Tinkoa, hertsia. Besarkada estua. Oinetako estuegiak. Lehengoekin lotura estua zutenengan.

3 adj. Larria, hertsia. Trantze estua. Gure hizkuntzaren egoera estuak. Mundua lagatzeko ordu estuan. Eginbehar estua.

4 adj. Amore ematerik, laxotasunik edo bihozberatasunik onartzen ez duena. Ik. zorrotz 5; zorrotz 6. Epaile estua. Eman beharko dio Jainkoari kontu estua. Hartu behar dira neurri estuak. Ordena guztiz estuko fraidea. Debeku estu hura hautsi zuen.

5 adj. Pertsonez mintzatuz, estutzeko edo larritzeko joera duena, bere burua gogor hartzen duena. Gizon ona da, baina estuegia bizimodu honetarako.

6 adb. Tinko, ez mugitzeko eran. Estu korapilaturik. Ezpatari estu heldu. Sokaz estu-estu lotu.

7 adb. Larri. Nora zoaz gizona, horren estu? Txakurrek noizbait estu erabili duten azeria. Sareak hurrago, arrainak estuago (esr. zah.).

8 adb. Amore eman gabe, laxotasunik edo bihozberatasunik gabe. Zein estu Jainkoak kontuak hartuko dizkion! Presondegian eduki zuten, aski luzaz eta aski estu.

estu-estuan 1 adb. Estutasun handian. Estu-estuan aurkitzen baziren, edozeinekin borrokatzen ziren.

2 adb. Hertsiki. Bistan da egungo kazetaritzak ez duela zertan orain arte esandakoa estu-estuan bete.

3 adb. Estu, tinko. Agureak estu-estuan besarkatu zuen neskatoa.

estu eta larri adb. Estu eta larri ibili. Estu eta larri zihoazen sendabelar eske.

(norbait) estu hartu Gogor egin. Estu hartu nuen, bere bekatuen ispilu harrigarria begien aurrean paratu nion.

bular

1 iz. Giza enborraren zatia, lepotik sabelera hedatzen dena, eta bihotza eta birikak dauzkana; hainbat animaliaren kideko alderdia. Bularra airez bete. Bularreko mina (Ik. bularreko).

2 iz. Bularraren aurreko aldea. Ik. papar. Bekokitik bularrera. Hirugarrena bularrean. Beso biak bular azpian gurutzatuta. Bularraren kontra estutu. Bular gainean eskua jarrita. Damuz bularra joaz. Gibel ekaitzari, bular aldi onari (esr. zah.).

3 iz. Emakumearen ugatzetako bakoitza. Ik. titi. Neskatilari bularrak, irten-irtenak, ageri zitzaizkion. Bularrak agerian zituela. Agata gure martiriari moztu zizkioten bularrak. Haren emazte musu-gorri bular-betea. Bular antzua. Seme bat munduratu zuen, Sanson izenekoa, bere bularrean hazi zuena. Bular anaiak, ahizpak: emakume berak bularra eman dienak.

4 iz. Ugatzek ematen duten esnea. Ik. bularra eman; bularra hartu; bularra kendu. Bere amari bularra eskatzen dion umea.

bular-arte Bularra; bi bularren arteko tartea. Eskaleak emandako gutuna hartu eta bular-arteko xokoan sartu zuen.

bular-estu Asma; hotzeria, bereziki eztulik gabekoa. Hemen ez dakigu eztula zer den, marranta eta bular-estua zer diren ere ez.

bular-harro adj. Emakumeez mintzatuz, bular handiak dituena. Ik. bulartsu 3. Emakume handia eta sendoa zen, bular-harroa eta zango-mardula.

bular kaiola, bular-kaiola Bizkarrezur, bularrezur eta saihets hezurrek eratzen duten barrunbea, bihotza, birikak eta beste organo batzuk dauzkana.

bularra eman Edoskiarazi. Amak eta bi inudek bularra eman zioten, eta indartsu hazi zen.

bularra hartu Edoski. Bularra hartzen daudenetik ardora ohitzen dituzte haurrak.

bularra kendu Umeari bular esnea emateari utzi. Amak haurtxoari bularra kentzea pentsatu du.

bularreko angina Bihotzeko hutsegitea, bularraren ezkerraldean mina eta larritasuna sortzen dituena.

bularreko haur Bularra hartzen duen haurra. Ik. bularreko. Salda gaixoari eta ugatza bularreko haurrari. Bularreko haurrak berak ere mintzatzen ziren hartaz!

bularretik egon Biriketatik egon, hetika izan.

ezpainestu, ezpain-estu adj. Pertsonez mintzatuz, harremanetan handiustea erakusten duena eta desatsegina dena. Aizu!, ezpainestu tuntun horrek ezin badu jai hartu, ez dezala hartu!

Oharra: azken eguneraketa 2019-07-09

  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper