forma=baba 2 sarreratan aurkitu da.

baba

1 iz. Baratze landare lekaduna, urterokoa, haziak handiak, luzangak eta zapalak dituena (Vicia faba). Baba saila. Baba lekak jan. Babaren aihenak. || Baba landarea.

2 iz. Landare horren hazia. Baba zaharra. Baba azala sendoa denean, jan ezindako lapikoa. Baba zorria.

3 iz. Larruazalean, bereziki oin edo eskuetan, sortzen den handitu urtsua. Ik. babalarru; urbatu. Eskuak babaz josiak.

4 iz. Ardien edo ahuntzen gorotz alea. Ik. babaka.

baba beltz Hazi txikiko baba barietatea (Vicia faba var. minor).

baba gorri Babarrun gorria. Baba gorria odolostearekin.

baba handi Hazi handiko baba barietatea (Vicia faba var. maior).

babak eltzetik atera 1 (honek aterako ditu/dizkigu babak eltzetik eta kideko esapideetan, norbait buruargia eta bizia dela adierazteko, bereziki ironiaz). Hara, berriz!, honek aterako zizkiguk eltzetik babak!

2 Norbaitek beste norbaiten arazoak konpondu, norbaitek beste norbait estutasun batetik atera. Beste behin ere, gazteek atera beharko dizkiote babak eltzetik taldeari, unerik zailenean.

baba lasto, baba-lasto 1 iz. Baba landarea. Mutil galanta bera, baba-lastoa legez gazterik hazia.

2 adj. (Irain hitz gisa). Ergela. Seme-alabak bata bestea baino txarragoak: semea baba-lastoa eta alaba baba-lorea.

baba lore, baba-lore 1 iz. Babaren lorea.

2 adj. (Irain hitz gisa). Ergela, sineskorra. Hi haiz baba-lorea! Nora joango haiz, ba, baba-lore honekin, esandako guztia sinesten dik eta.

baba zorro, baba-zorro 1 iz. Babaz beteriko zorroa.

2 adj. (Irain hitz gisa). Ergela, baba-lorea.

baba zuri Babarrun zuria.

zaldi

1 iz. Ugaztun handia, zurdazko adatsez hornitua, hanka lirain apodunak dituena, eta zama eta garraio abere gisa erabiltzeko gizakiak etxekotua; abere horren ar heldua (Equus caballus). Ik. behor; moxal; zaldiko. Zaldiak eta behorrak. Zaldien irrintziak. Igo zen bere zaldi ederraren gainera eta etxeratu zen. Zaldizko armada. || Ik. zaldiz. Zaldi gainean etorri ziren. Zaldi gainean zihoala. Zaldi gainetik jaitsi zenean.

2 iz. (Hitz elkartuetan, lehen osagai gisa). Zaldi taldearen hanka hotsa. Zaldi ferrak. Zaldi lasterketan garaile atera zen.

Aurizko zaldi Jatorriz Nafarroa Garaiko mendietakoa den zaldi arraza; arraza horretako zaldia, garai batean, baserri lanetarako erabiltzen zena eta, gaur egun, haragitarako hazten dena.

Euskal Herriko mendiko zaldi Euskal Herriko mendietan bizi den zaldi arraza; arraza horretako zaldia, tamaina ertain edo txikikoa, gorpuzkera gihartsu eta trinkoa duena, haragitarako hazten dena.

zaldi arabiar Jatorriz arabiarra den zaldi arraza; arraza horretako zaldia, azkar, indartsu eta zaildua, mundu guztian oso aintzat hartua dena.

zaldi azienda, zaldi-azienda Zaldia. (Batez ere multzokari gisa erabiltzen da). Zaldi aziendaren feria.

zaldi-baba Ipar. Baba mota.

zaldi-orrazi Zamariak garbitzeko erabiltzen den burdinazko orrazi modukoa. Ik. karatoxa.

zaldi potentzia, zaldi-potentzia Potentzia-unitatea, 745,7 watten baliokidea dena, segundo batean 75 kg metro bateko garaierara jasotzeko behar den potentzia adierazten duena. Gizakiak 6 zaldi potentziako indarra egin dezake segundo batean edo bitan (pisu-jasotzen, esate baterako), eta atleta batek 2 zaldi potentzia inguruko potentzia manten dezake 100 metroko lasterketan. 105 zaldi potentziako autoa.

zaldiz adb. Zaldi gainean. Atera zen herritik zaldiz. Asis inguruko zelai batean zaldiz zihoala. Toki hotz eta beroetan zaldiz asko ibilia naiz.

Oharra: azken eguneraketa 2020-07-08

  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper