(...) .—Astruziatsua. Baserritar bat, langile errimea, udan trozista Burgos aldean da neguan etxe-aldean ilaro alogereko ibilten zana, agertu zan etxagun eukitsu edo aberats bategana, esaten eutsala: «Iauna: zuk geitu (1) deustazula dirauste ta zer bear dozun iakitera etorri naz (...)

(...) —Istorioak. Izkirimiriak —Euskalzale EUSKALZALK 1 8 GARMENDIAK Vesubio-ren izena Gorbea-rena baizen sarri entzun izango dabe gure irakurle geienak. Garmendia (batzuk sutokaria esan dabe) esaten iako garretan egon oi dan mendiari, erderaz volcan (...)

(...) .—Irakurla errimea.—Astruziatsua. Baserritar bat, langile errimea, udan trozista Burgos aldean da neguan etxe-aldean ilaro alogereko ibilten zana, agertu zan etxagun eukitsu edo aberats bategana, esaten eutsala: «Iauna: zuk geitu (1) deustazula dirauste ta zer bear (...)

(...) —Liburuak. Aipamenak, kritikak eta hitzaurre laburrak —Euskalzale EUSKALZALK 1 8 GARMENDIAK Vesubio-ren izena Gorbea-rena baizen sarri entzun izango dabe gure irakurle geienak. Garmendia (batzuk sutokaria esan dabe) esaten iako garretan egon oi (...)

(...) urrunkará zeuden kaserío edo etxaldetára . LE JMSB 418. Iru edo lau etxalden jabe izatera etorten bada [zure familia] . msOñ2 170r. Eta orain dakutsu [etxagun ori] bere etxalde baga, zer jan eta janzi eztaukala . Astar II 128. [Aitak] bere hiru etxaltez ene (...)

(...) etxalde . 1. ( V-al-m, G, BN; Lar, Aq 405 (G), Añ (V), VocBN , Dv, H (L, BN) ), etxalte ( S; Gèze , Dv (S) ), etxealde ( V-gip, G-goi-to; H ), etsalde ( V-arr ) Ref.: A ( etxalde, etxalte ); AEF 1926, 80; Lrq ( etxalte ); Iz ArOñ ( etxealdia (...)

(...) aita, Dv, Ur, Ip, Ol, Arriand, IBk etxeko jaun, Or etxe-jaun, Ker etxagun ) . [Ostatuan] daudezila gizon gazte langileak, aita familiako zaharrak, oro baltsan . HU Zez 26s. Aita familiakoari doako etxean egoitea, bere lanetik ez dadien aldara . JE Bur (...)

(...) familia . ( V-arr-ger-gip, V-azp-bet, S; Lcc , Urt II 322, Lar , Añ , VocBN , Gèze , Dv ), famili , pamilia ( H ), pamili , famelia ( V-ger-gip ), pamelia ( H ), pameli , famila ( Dv ), famile Ref.: Lrq ; Etxba Eib ( famelia ) ; EAEL 51; Elexp (...)

(...) etxagun begiratu bati ondo egiten buruba bat egitia gizon ospetsu, burrukari, ondatzalle, alper ta baldanakaz. Mg PAb 43. 3. ( G ap. A ), ospatsu ( L ap. Lh ). Solemne, grandioso; grandilocuente. "Pédant, plein de façons" Lh . Arima sainduak [...] eraginen (...)

(...) ospetsu . Tr. Documentado al Sur desde principios del s. XIX y al Norte en Oihenart, Duvoisin, en un ej. de Prop, en Landerretche, Lafitte, Mirande, en la revista Gazte y en Xalbador. La forma más extendida es ospetsu. Hay ospatsu en varios (...)

(...) edo arkoldutea; baiña Bilbon, «brankileruak» ( ) etxagun, iostunak A n d r a andi, «abuazilak» (3) «gobernadore» (?), zaltzaiñak alkate, morroiak ugazaba ta kalegarbitzailak kale-iaube dirudien uri onetan ¿nok urten, burua apainduta, brankilerutzat edo (...)

(...) ——Vascofillo eta Euskalzale —Euskalzale i5° EUSKALZALE kin bat edo beste lau maraiko baten erosi nai izan ebana, egoan iezarrita altara-aurrean; da, txiroak edo diru-bageak oi dabenez, andikiak ikusi ebazanean, iagiaz, beren iartokia eskini (...)

(...) bat . Arr May 41. Markinako zaldun bat, / etxagun andia . Azc PB 81. Zaldun jantzia eukiarren, itzaiña baizen besterik etzan . Ag Kr 136. Durangoko zaldun Antonio Arginzoniz . A EEs 1916, 302. Jauregiko zaldun eta andera andikijak . Altuna 32 (...)

(...) zaldun . Onom.: Lope Salduna. (1100). Arzam 460. Çaldun iudego. (1283). GLarr SJ 510. Maria Çalduna (1330). Arzam 460. 1. ( gral.; Volt 62, SP , Lar , Añ , Hb , Dgs-Lar 4, Dv , H , Zam Voc ) Ref.: A ; Etxba Eib ; Elexp Berg . Caballero, hidalgo (...)

(...) he advertido en la pronunciación del castellano en algún pueblo de la Rioja: diez y sais. — 53 — 3.° En a tratándose de nombres compuestos. Eznatxerri, maitagarri, etxaguen, etxagun (flexión de etxejaun). Las palabras así compuestas deben ser (...)

(...) ——Fonetika. Ortografia —Euskera CUESTIONES FONÉTICO-ORTOGRÁFICAS PRELIMINARES Antes de entrar a exponer fenómenos fonéticos de uso no absolutamente uniforme entre los vascos, conviene fijar normas mediante las cuales pueda la Academia admitir (...)

(...) Beste alor batzuk Liburu osoak L. VILLASANTE, A., o. f. m. EUSKAL GRAMATIKA LLABUR ETA IDAZLEEN PUSKETA AUTATUAK (Arantzazu-ko Aztetxeko Irugarren Kursokoentzat) 1956 ESCUELAS GRAFICAS DE LA SANTA CASA DE MISERICORDIA.—137 457 L. VILLASANTE, A (...)

(...) ., o. f. m. EUSKAL GRAMATIKA LLABUR ETA IDAZLEEN PUSKETA AUTATUAK (Arantzazu-ko Aztetxeko Irugarren Kursokoentzat) 1956 Oarrak Igaz azaldu ziran Euskal Konjugazioaren Paradigmak (gipuzkera ta bizkaierazko aditza, alegia). Oraingo Gramatika llabur au (...)

(...) luke? Iñork ere ez . Cb Eg III 333. Noren bildur zan [...]? Inoren bere ez . fB Ic I 58. Nozbait etxagun izateko itxaropenik iñok bez . Eguzk GizAuz 123. Betoz guztiak osasunagaz, / eta iñor bere ez gaisorik . Erkiag Arran 46. Il? Guk dakigunik iñor be (...)

(...) inor . Tr. De uso general en todas las épocas y dialectos. En textos labortanos hay tanto nihor como nehor , mientras que en los bajo-navarros se documenta sobre todo nehor . Hay además ehor en Dechepare, Oihenart (que tbn. emplea nehor y nihor (...)